ERTELEMEKTEN KURTULMANIN YOLLARI

Hiçbirimiz ertelemek istemiyoruz ama bir şekilde kendimizi o döngünün içinde buluyoruz. Ertelemek bu kadar kolayken nasıl bundan kurtulmak bu kadar zor!

Bazılarımız işlerimizi son güne bırakma heyecanını seviyoruz, bazılarımız da başarısız olmaktan korktuğumuz için erteliyoruz. Hepimiz biliyoruz ki eğer erteliyorsak bunun bir bedeli olacaktır. Amerikan Psikologlar Derneği dergisinde Dianne Tice ve Roy Baumeister tarafından yayınlanan bir çalışmaya göre ertelemek; depresyon, özgüven eksikliği, kaygı ve stres gibi rahatsızlıklara neden oluyor. Ertelediğiniz an iyi hissedebilirsiniz ama uzun vadede bu sizin için iyi olmayacaktır. O yüzden ertelerken bir kez daha düşünün! Ve bunu masum bir davranış olarak görmeyin. Erteleme aynı zamanda otokontrolünüzün zayıf olduğunun göstergesidir.

Peki, ertelemek istemiyorsak neler yapabiliriz? İşte size ertelemekten kurtulmanız için yardımcı olacak 20 yol.

1) Ertelediğinizi Kabul Edin

Bazen gerçekten yapmanız gereken bir işi iyi bir sebebiniz olduğunda ertelemek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda zaten bir erteleyici olmazsınız. Ancak yapmanız gerekeni yapmaktan kaçınırsanız işte o zaman bir erteleyici olursunuz. Gününüzü öncelikleriniz olmayan şeylerle dolduruyorsanız (mesela ders çalışmanız gerekirken odanızı toparlıyorsanız) yapılacaklar listenizdeki önemli maddeleri uzun süre erteleyip yapmıyorsanız, vaktinizi, listenizdeki önemli maddelerinizle uğraşmak yerine, diğer kişilerin yapmanızı istediği önemsiz işlerle dolduruyorsanız, hep uygun ruh halini, doğru zamanı bekliyorsanız, bilmenizi isterim ki siz bir erteleyicisiniz.

2) Neden Ertelediğinizi Öğrenin

Bununla başa çıkabilmeniz için önce neden ertelediğinizi bilmeniz gerekiyor. Kötü planlama yapmanız, başarısız olacağınızı düşünüp yapmanız gereken önceliğiniz olan işi bırakıp kendinizi yaparken daha yeterli hissettiğiniz bir işe geçmeniz, mükemmelliyetçi olmanız, yapacağınız iş için gerekli becerilere sahip olmadığınızı hissetmeniz bunlar erteleme nedenlerinden bazılarıdır. İçlerinden hangisi sizin erteleme nedeniniz?

Ertelemenin bir diğer önemli nedeni de karar verememedir. Ne yapılması gerektiğine karar verememek başlamanızı engeller. Önceliklerine göre hazırlanmış bir yapılacaklar listesine ve etkili bir plana sahip olan kişiler bunun üstesinden kolayca gelebiliyorlar.

3) Sadece Başlayın

Başlamak en zor kısımdır. Bırakın bahaneleri, bırakın daha başlamadan kendinizi yargılamayı, sadece başlayın! Eğer başlarsanız uzun süredir sizi rahatsız eden sırtınızda kambur olmuş yükten kurtulmuş olmanın yanı sıra bir momentum kazanarak beyniniz devam etmeniz için sizi zorlayacaktır ve ilerlemenizi sağlayacaktır.

4) Kendinize iyi davranın

Ertelemekten kurtulmak için kendinize karşı katı olmanız gerektiğini düşünebilirsiniz, ancak bilim böyle söylemiyor. Öncelikle geçmişte ertelemiş olduğunuz için kendinizi affedin. Araştırmalar, kendinizi affetmenin daha iyi hissetmenize ve gelecekte erteleme olasılığını azaltmanıza yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Yapılan bir araştırmaya göre ilk sınav için çalışmayı erteledikten sonra kendilerini affeden katılımcıların, bir sonraki sınavlar için çalışmayı erteleme ihtimalinin daha düşük olduğunu saptamıştır.

Kendinizi affetmeniz olumsuz duyguları aşmanıza yardımcı olacak böylece gelecekteki görevlere daha kolay yaklaşacaksınız.

5) Parçalara ayırın

Genelde bitirmemiz gereken büyük işler gözümüzde büyür ve onları erteleriz. Büyük işleri küçük parçalara ayırmamız korkumuzu azaltarak o işe başlamamıza yardımcı olacaktır.

6) İyi bir neden bulun

Birkaç dakika ayırın ve bitirmeniz gereken iş için kendinize güzel bir neden bulun. Derinlemesine düşünüp gerçekten iyi bir neden bulursanız bu yaptığınız işi kolaylaştıracaktır hatta yaparken zevk bile alabilirsiniz.

7) Dikkatli olun

Mükemmeliyetçilik ve başarısızlık korkusu bazı ertelemelerin kökenidir. Kendinizi şöyle söyleyerek yakaladığınızda aman dikkat! “Bu bir felaket olacak”, ya da “bunun kesinlikle mükemmel olmasını istiyorum!”

8)Hatırlatıcılar

Bir şey üzerinde çalışmanız gerektiğinde veya en azından zamanınızı boşa harcamamanız gerektiğini düşündüğünüzde kendinize günlük (veya saatlik) bir hatırlatma sistemi kurun.

9)Bir motivasyon dostunuz olsun

Hedeflerinizi gerçeğe dönüştürmeye gelince yanınızda düştüğünüz her an sizi ayağa kaldıracak birinin olması kadar güzel bir şey yoktur.
Birinden sizi kontrol etmesini isteyebilirsiniz. Erteleme sürecine girmeye başladığınızda sizi tekrar toparlayabilir.

10) Kendinizi sorumlu tutun

İnsanlara bir şey yapacağımızı söylemek, gerçekten harekete geçmenin cazibesini güçlü bir şekilde artırabilir, çünkü beynimizin ödül sistemi sosyal duruşumuza çok duyarlı. Araştırmalar, başkaları tarafından saygı duyulup duyulmadığımızın, yabancılar tarafından bile bizim için çok önemli olduğunu gösteriyor. Çoğumuz diğer insanlara aptalca veya tembel görünmek istemiyoruz. Bu yüzden yapacaklarımızı cesaretle herkese açık olarak duyurmamız bizi daha sorumlu hale getirip sözümüzü tutmamıza yardımcı oluyor. Bunu çoğu zaman ben de yapıyorum. Özellikle erteleyeceğimi bildiğim işlerimde instagram adresimden “bunu şu güne yetiştirmeye çalışacağım” şeklinde hikaye paylaşıp sorumluluğumu artırıyorum ve gerçekten işe yarıyor.

11) Erken kalkın

Erken kalkmanın en güzel yanı ortama sessizliğin ve sakinliğin hakim olmasıdır. Bu sizin normalde günün telaşı içerisinde çok daha fazla zamanınızı alabilecek işlerinizi daha konsantre ve daha hızlı bir şekilde yapmanıza yardımcı olacaktır.

12) Erken yatın

Eğer erken uyumazsanız erken kalkamaz ve çalışamazsınız. Kendimizi yeniden şarj etmemiz çok önemli çünkü yorgunluk ertelemeyi en çok besleyen faktörlerden biridir!

13) Her gün 15 dakika

Bazen hayatımız o kadar karmaşık geliyor ki onu toparlamak yerine erteliyoruz. Aslında her gün sadece 15 dakika bazı işlerimizi toparlamak (email temizliği, ev temizliği…) için harcarsak yapılacak işlerimizin yükünün o kadar büyük olmadığını görürüz.

14) Olumsuz tarafıyla yüzleşin

Yeni bir şey yapmanın artılarını ve eksilerini tartıştığımız halde, bu şeyi yapmamanın artılarını ve eksilerini çok daha az düşünürüz. Şu an önceliğiniz ve yapmanız gereken ne ise onu sürekli ertelediğinizi ve sonunda sizi nelerin beklediğini derinlemesine düşünüp bir kağıda not alın. Bu biraz acı verici olabilir ama sizi harekete geçireceğinden eminim.

15) Kendinize ödül verin

Zamanında tamamladığınız her bir görev için kendinizi ödüllendirin (kahve-pasta, sosyal medyada takılma…). Ve işlerinizi zamanında bitirmenin ne kadar iyi olduğunu anladığınızdan emin olun!

16) İç konuşmanızı gözden geçirin

“Yapmalıyım” , “yapmak zorundayım”, “yapmam gerekir” sözlerini kullanmanız, her ne yapıyorsanız başka bir seçeneğiniz olmadığı anlamı taşır ve bu da sizin kendinizi güçsüz hissetmenize neden olur. Bunun yerine “yapmayı seçiyorum” sözlerini kullanırsanız yapmanız gereken üzerinde daha çok sizin kontrol sahibi olduğunuzu gösterir ve bu da size iyi gelir.

17) Dikkat dağıtıcıları en aza indirin

Çalışırken telefonu kullanmasanız bile telefonunuzun görüş alanınınızda olmasının performansınızı kötü etkilediğini biliyor musunuz? Telefonunuzu sessize alarak başka bir odada bırakın. Televizyonun ve bilgisayarın yanında çalışmaktan kaçının.
Telefonunuzun yanında olması gereken durumlarda internetinizi kapatın ve bildirimleri sessize alın. Ertelemek istemiyor ve elinizdekine odaklanmak istiyorsanız bunları yapmalısınız.

18) Önce zor ve önemli görevleri yapın

Hepimiz biliyoruz ki görev ne kadar zorsa, tamamlamak için o kadar fazla enerji ve konsantrasyona ihtiyaç duyarız. Bu nedenle, ilk önce en zor ve en önemli işleri yapmak mantıklıdır, çünkü yorgun olduğumuzda başlamaya çalışmak zordur, bu da çoğu zaman o görevi başka bir güne ertelememize neden olur.

Bu maddeyi sınava hazırladığım süre boyunca bire bir uyguladım ve çok yararını gördüm. Çalışırken en az zevk aldığım, en zor gelen dersleri günlük programımım ilk saatlerine yerleştiriyordum. Zevkli bulduğum derslere konsantre olmam için günün geri kalan saatleri beni bekliyor oluyordu.

19) Asla mükemmel olmayacağının farkına varın

Mükemmel olmadığı sürece bir şey üzerinde çalışmıyorsanız, bu dünya size göre değil. Mükemmeliyetçilik gizlice sizi mahveder. Hiçbir şey mükemmel değildir. Kusurları kabul edin, çabanıza değer verin ve bir sonraki işinize devam edin.

20) Mola verin

Kendinizi bunalmış hissettiğinizde mola verin ama bu mola zamanlanmış ve bu zamana uyulmuş bir mola olsun. On dakikalık molayı yarım saat yapmayın! Kendinizi toparlamak için mola verin ve elinizden geldiğince bu sürede telefonunuzdan uzak durun. Yenilenmiş bir zihin üretken bir zihindir.

Erteleme sürecinin üstesinden gelmenin ilk adımı, yaptığınızı kabul etmektir. Ardından, davranışınızın arkasındaki nedenleri belirleyin ve yönetmek ve üstesinden gelmek için uygun stratejileri kullanın.

Ertelemenin üstesinden gelmek ve daha etkili olmak için kendi tecrübeleriniz ve tavsiyeleriniz varsa bunu benimle yorum olarak paylaşırsanız çok sevinirim.

Bir diğer yazımda görüşmek üzere kendinize iyi bakın…